Reklama
Polityka_blog_top_bill_desktop
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot1
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot2
Kultura 2.0 - Cyfrowy wymiar przyszłości Kultura 2.0 - Cyfrowy wymiar przyszłości Kultura 2.0 - Cyfrowy wymiar przyszłości

24.09.2006
niedziela

Lawrence Lessig: kultura nie tylko do odczytu.

24 września 2006, niedziela,

W ciągu ostatnich dwóch miesięcy miały miejsce dwie ważne dla świata wolnej kultury konferencje: Wikimania – światowy zjazd Wikipedystów na Uniwersytecie Harvarda – oraz czwarta edycja konferencji Wizards of OS w Berlinie. W trakcie tych konferencji Lawrence Lessig wygłaszał przemówienia, w których przedstawił kolejną parę pojęć pozwalających analizować napięcia istniejące w kulturze cyfrowej.

W „Wolnej kulturze” Lessig wprowadził rozróżnienie między kulturą opartą na kontroli oraz kulturą opartą na dzieleniu się i wymianie – wolnej kulturze. Dwa nowe pojęcia opisują właściwie to samo, tylko że dobitniej. W swoich najnowszych wystąpieniach Lessig mówi o kulturze „Read / Write” (do odczytu i zapisu) oraz „Read Only” (tylko do odczytu. Już sam dobór pojęć jest ciekawy, ukazuje bowiem jak trudno wyobrazić sobie dzisiaj kulturę bez mediów elektrycznych i elektronicznych – ze świata których Lessig zapożyczył terminologię.

Kultura typu „Read Only” jest według Lessiga anomalią w historii ludzkości, która stała się dominująca w XX. wieku z powodu specyficznych cech mediów masowych. To kultura oparta na masowej i wydajnej konsumpcji kontrolowanej przez niewielkie grono nadawców. Kultura ta, nie miejmy złudzeń, ma się dobrze także w XXI. wieku. Kultura „Read / Write” to kultura ludowa XVIII. i XIX. wieku, ale także kultura remiksu umożliwiona przez media cyfrowe. To kultura, w której anonimowy użytkownik w Ameryce remiksuje konwencję partyjną Republikanów, a w Polsce ktoś podkłada głosy polityków pod Muppety. Lessig podkreślił, że ta odrodzona kultura jest potencjalnie dużo większa od masowej, dużo bardziej kreatywna, może wreszcie przynosić dużo większe dochody tym, którzy będą potrafili stworzyć otwarte modele biznesowe na jej miarę (choć muszę przyznać, że pokazywane przez niego przykłady były koniec końców dość trywialne).

Myślę, że porównanie masowej i komercyjnej kultury do kasety, na którą nic już się nie da nagrać, to silna metafora. Jednak wielkie pojęcie, jakim jest kultura „Read / Write” pozwala zapomnieć, że jest to na razie kultura niszowa – bąbel kreatywności, który rozkwitł na skraju kultury typu „Read Only”. To dlatego Lessig kończył swoje przemówienia płomiennymi apelami skierowanymi do Wikipedystów i programistów wolnego oprogramowania – by służyli przykładem innym.

Najciekawsze zjawiska dzieją się oczywiście na styku dwóch kultur. Nie wiemy zbyt dobrze, jak wiele osób zaraziło się już bakcylem R/W? Które firmy będą potrafiły wykorzystać nowy potencjał? Jakie są, by parafrazować Manovicha, nowe języki tej kultury? I jak długo będzie trwał długi dwudziesty wiek, wraz ze swoimi mediami masowymi i systemem własności intelektualnej, a kiedy XXI wiek zacznie się na dobre?

(Na stronach Wikimanii można znaleźć archiwum z zapisem audio i wideo wystąpienia Lessiga. Dłuższe sprawozdanie mojego autorstwa z wystąpienia Lessiga na WOS4 znajduje się na blogu iCommons).

Treść postu można wykorzystywać zgodnie z licencją Creative Commons.

Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_mobile
Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_desktop